Samotność pojawia się wtedy, gdy istniejące kontakty społeczne nie zaspokajają osobistych potrzeb i pragnień, tzn. gdy ktoś faktycznie chciałby mieć więcej relacji lub relacje inne niż te, które ma obecnie. Samotność to uczucie, które może się pojawić również, jeśli człowiek otacza się „niewłaściwymi” ludźmi.

Wszyscy karmią nas pomysłami, jak powinny wyglądać idealne święta Bożego Narodzenia – w gronie rodziny lub w gronie przyjaciół. Każdy, kto nie ma tradycyjnej rodziny albo nie ma z nią kontaktu lub z jakichś powodów nie ma zbyt dużego kręgu znajomych, szybko zda sobie sprawę z rozbieżności między ideałem społecznym a własnym życiem.

Ile samotności jest czymś normalnym?

Poczucie tymczasowej samotności nie jest powodem do zmartwień, ale czasami staje się ono codziennym towarzyszem osób nim dotkniętych. Jak wykazały różne badania, jeśli trwa dłużej niż 2 tygodnie, może prowadzić do problemów psychicznych, takich jak depresja. Z samotnością wiążą się także niezdrowy tryb życia i choroby układu krążenia. Szczególnie zagrożone są tu osoby w sytuacji przejściowej, czyli w separacji, po zmianie ścieżki kariery lub zmianie miejsca zamieszkania, a także osoby do 30. roku życia i emeryci. Według badania Forsa z 2021 r., z powodu samotności najbardziej cierpią jednak osoby powyżej 75. roku życia. Potrzebują one często pomocy w przezwyciężeniu izolacji. Jeśli jej nie otrzymają, np. z powodu braku środowiska społecznego, wówczas wyjście z samotności staje się jeszcze trudniejsze. Odpowiednie działania, które mają na celu większą integrację seniorów z lokalną społecznością, są jednak nadal zbyt rzadkie. Ważną przyczyną nasilenia się samotności wśród społeczeństwa był okres pandemii. Po tym czasie wiele osób po prostu zapomniało, jak nawiązywać nowe kontakty lub podtrzymywać stare przyjaźnie pomimo fizycznej separacji. Faktem jest również, że zanika tradycyjna rodzina, która szczególnie w święta powinna odgrywać ważną rolę w walce z poczuciem samotności.

Sześć wskazówek, jak pokonać samotność w święta i nie tylko:

• Zaplanuj święta.

Jeśli spędzasz je samotnie, zaplanuj coś miłego: kup dobre jedzenie lub odwiedź znajomych (jeśli nie jest to możliwe, porozmawiaj z nimi choćby przez telefon), wybierz się do kina czy teatru. Ogólnie zaplanowany dzień daje poczucie spełnienia i orientacji, dlatego powinniśmy planować nie tylko święta.

• Razem jesteście mniej samotni.

Wiele osób boryka się z samotnością w święta. Odpowiednie portale internetowe zapraszające na spotkania dla samotnych są dobrym początkiem. Bardzo często przy parafii działają różne wspólnoty, które organizują takie spotkania.

• Skontaktuj się z instytucjami społecznymi.

Jeśli znasz tylko kilka osób, a one mają rodziny i są zajęte, a ty koniecznie potrzebujesz, by ktoś poświęcił ci trochę czasu, możesz skontaktować się z instytucją społeczną. Wiele z nich, także organizacje pozarządowe, oferuje wsparcie w formie telefonicznej lub wideo.

• Miej otwarte ucho na innych.

Pomoc społeczna daje poczucie przynależności i satysfakcji, dlatego formy takie jak wolontariat są dobrym antidotum na samotność.

• Korzystaj z ofert pomocy i polecaj je innym.

Istnieje wiele bezpłatnych ofert pomocy dla osób, które mają problemy lub czują się samotne. Nie bój się z nich korzystać. Powiedz innym o tych, na których ci zależy.

• Miej odwagę i bądź otwarty.

Walka z rosnącą samotnością polega m.in. na dbaniu o siebie nawzajem. Pomocne może być także uważne rozglądnięcie się po okolicy – może są tam ludzie, którzy tak jak ty spędzają święta samotnie lub po prostu samotność im doskwiera i którzy docenią miły uśmiech i szczere „jak się masz”?

Warto pamiętać, że otwarcie się na drugiego człowieka jest często pierwszym krokiem do pozytywnych spotkań. I kto wie, może przy odrobinie odwagi nowy rok rozpocznie się od nowej przyjaźni?

psychoterapeuta